Yazar 
Halk arasında çikolata kisti olarak bilinen hastalığın, tıp dilindeki adı “endometrioma”dır. Çok yaygın görülen bu hastalık her beş kadından birinin sağlığını tehdit etmektedir.
Çikolata kisti (endometrioma) nedir?
Genellikle “rahim içini döşeyen endometrial hücrelerin rahim dışına yerleşerek üremesi” olarak tanımlanır. Her ay oluşan kanama sonucu biriken kan çikolata kistine neden olur. Biriken bu kanın renginin siyah ve kıvamının koyu olması nedeniyle hastalık çikolata kisti olarak anılmaya başlanmıştır.
Çikolata kisti kimlerde görülür?
Dünyada 176 milyon, ülkemizde ise iki milyona yakın kadında hastalık gözlemlenmiştir. Çikolata kisti genellikle doğurgan dönem olan 25-35 yaş aralığında ortaya çıkar. Genetik yatkınlıkta hastalığın görülmesinde önemli bir faktördür.
Çikolata kistinin belirtileri nelerdir?
Cinsel ilişki sırasında, adet döneminde veya kronik olarak karın ve kasık bölgesinde ağrı oluşumu çikolata kistinin belirtisidir. Çocuk sahibi olmakta zorlanan kadınların yüzde kırkının da çikolata kistine yakalandığı gözlemlenmiştir.
Çikolata kisti olan hastalarda doğru beslenme nasıl olmalıdır?
Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalarda buğday, et, şekerli gıdalar ve süt ürünlerini azaltarak beslenme alışkanlıklarında yapılan değişikliğin, hastalık üzerinde olumlu etkileri gözlemlenmiştir. Karbonhidrattan uzak durup bol meyve ve sebze tüketmek, hergün bol miktarda su içmek, omega3 içeren besinler tüketmek ve işlem görmüş gıdalardan uzak durarak bir diyet programı oluşturmak hastalığın seyrinde olumlu bir etki yaratacaktır.
Bu sağlık yazımızı da okumak isteyebilirsiniz: Koronavirüs
Çikolata kistinin tedavi yöntemleri nelerdir?
Tedavi hastanın ve kistin durumuna göre belirlenir. Başlangıç evresindeki kistler, hamile kalamama ya da ağrı gibi şikayetlere yol açmadığından sadece kistin takibi önerilir. Bir sonraki aşamada ise hormon tedavisi uygulanmaya başlanır. Hasta adet dönemleri aralığında, hormon seviyesindeki farklılıkları kontrol altında tutmak için hormon ilaçları kullanabilir. Hastalığın son aşaması ise cerrahi müdahalegerektirmektedir. Kapalı ameliyat (laparoskopi) tekniğiyle yapılan bu müdahalelerde kist alınır. Ameliyat sonrası da hormon ilaçları ile olası yeni oluşumların önüne geçilir. Hasta yeniden eski sağlığına kavuşur.
Çikolata Kistleri Hakkında Her Şey
Endometrioma olarak da bilinen çikolata kisti, yumurtalıklarda gelişen bir kist türüdür. Çikolata kisti olarak adlandırılır çünkü kahverengiye dönüşen ve ona çikolata benzeri bir görünüm veren eski kanla doludur. Bu durum genellikle, normalde rahmin içini kaplayan dokunun dışarıda büyüyerek ağrıya ve diğer semptomlara neden olduğu bir durum olan endometriozis ile ilişkilidir.
Çikolata kistlerinin belirtileri pelvik ağrı, ağır adet dönemleri, ağrılı bağırsak hareketleri, ağrılı ilişki ve kısırlığı içerebilir. Bu semptomların şiddeti, kistin boyutuna ve konumuna bağlı olarak değişebilir. Bazı durumlarda çikolata kistleri hiçbir belirti vermeyebilir.
Bir çikolata kistinin teşhisi, ultrason, MRI veya CT taramaları gibi görüntüleme çalışmaları ile yapılabilir. Bazı durumlarda, tanıyı doğrulamak için biyopsi gerekebilir.
Çikolata kistleri için tedavi seçenekleri semptomların şiddetine ve hastanın doğurganlık isteğine bağlıdır. Bazı durumlarda, kist büyüyüp büyümediğini veya herhangi bir belirtiye neden olup olmadığını görmek için basitçe izlenebilir. Semptomlar varsa, bunları hafifletmek için ağrı kesiciler veya hormonal tedaviler gibi ilaçlar reçete edilebilir. Özellikle kist büyükse veya önemli semptomlara neden oluyorsa ameliyat da bir seçenek olabilir.
Çikolata kisti olan bir kadın hamile kalmak isterse tüp bebek (IVF) gibi doğurganlık tedavileri önerilebilir. Bazı durumlarda, kisti ve doğurganlığı etkileyebilecek çevresindeki herhangi bir yara dokusunu çıkarmak için ameliyat da gerekli olabilir.
Endometriozis tam olarak anlaşılamayan bir durum olduğundan çikolata kisti önlenmesi her zaman mümkün değildir. Bununla birlikte, bazı araştırmalar, düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenmeyi içeren sağlıklı bir yaşam tarzının kilo vermeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
